Ю.Цэдэнбалыг хорлож алсан Чазов докторын аргыг Н.Энхбаярт хэрэглэв үү

Н.Энхбаяр яг л үхлийн өмнөх Ю.Цэдэнбал адил болоод байгаа аж

Ю.Цэдэнбалыг оросын цагаан халаадат алуурчин Чазов тэргүүтэй үхлийн багийнхан хорт тариа, засал хийж, элий балай болгосон билээ. Ю.Цэдэнбал нас ахиад, Чойбалсангийн адил тийм ч дуулгавартай биш болсон юм. Сталины үед гарч ирсэн намайг аль хожуу Брежневийн үед гарч ирсэн Андропов чи дагах ёстой гэж согтуудаа томорсон гэдэг. Дэлхийн коммунист, ажилчны хөдөлгөөний удирдагч нь одоо би болно ч гэдэг байж. Жүүд мүүд ч гэчихсэн юм байх. Ингээд Андропов түүнийг шипхийлгэхээр шийдсэн.
Монголын удирдагчдыг дандаа Орост аваачиж алаад байх нь (Амар, Гэндэн, Чойбалсан, Цэдэнбал. Мөн Сүхбаатарыг хордуулах, Данзан, Бодоог буудуулах зэргээр Монголд устгасан) олон хавар нэгэндээ гэгчээр илчлэгдэж магад хэмээгээд, Чазовын тэр технологийг Монголын талд нууцаар шилжүүлж өгсөн гэдэг. Ингэснээр Чазовын аллагыг Москвагийн даалгавраар Монголд гүйцэтгэх боломжтой болсон гэнэм.
Н.Энхбаярыг өлсгөлөн зарлахыг далимдуулж, хиймэл тэжээл тарьж эмчилнэ гэх нэрийдлээр Чазовын аргыг хэрэглэсэн гэж учир мэдэх хүмүүс ярьж байна. Ер нь Н.Энхбаярыг хорихдоо амь насанд нь халдана гэх итгэл үнэмшил гэр бүлийнхэн, ойр дотныхон, хамтран зүтгэгчдэд нь их байсан юм.

Монголыг Чойбалсан биш, Лан Фан удирдаж байв

Хойд хөршийнхөн Монголын тусгаар тогтнолыг эсэргүүцэж, 
1963 он хүртэл Хятадын автономи болгох гэж зүтгэж байв

Саяхан болтол монголчууд улс төрийн хэлмэгдүүлэлтийг нэгэн дуугаар буруушааж байлаа. Одоо тэгтэл, ийм үнээр тусгаар тогтнол олдсон юм, шарын шашнаас салгаж өгсөн юм гэхчилэн яригсад өсч үржиж байна.
Тусгаар тогтнол хэлмэгдүүлэлт нь хоёр өөр асуудал юм. Аль нэг гадаад улсаар их хэлмэгдүүлэлт хийлгэж байж сая тусгаар тогтносонд тооцно, тэгээгүй бол тусгаар тогтнол биш гэх аваас эрүүл бусын л илэрхийлэлт болох буй заа.
Монголчууд тэр үед ухаан сэргэлэн сийрэг ард түмэн байсан учраас, 1911 оны хувьсгалын үед ч, 1921 оны хувьсгалын үед ч, Манжийн бодлогоор хэт шашинжуулан мунхруулж байсныг эсэргүүцэн арилгах чиг зорилготой байсан билээ. Гэхдээ, аллага хядлагаар бус, тэргүүний улс гүрнүүдийн жишээгээр тухайн үеийнхээ эрүүл нийгмийг байгуулж, сүм хийдэд өглөг горьдож суух бус, хар болж бүтээж байгуулж амьдрах хүсэл эрмэлзэл рүү татаж хэлбийлгэх төлөвлөгөөтэй байжээ.

Ардын намын гурил будааг устгана хэмээн, хойд солонгост хандивлах гэсэн ч, чанарын шаардлага хангасангүй

Ардын намын хужааг гаргана хэмээн, Ардын намынхны компаниудын 
хужаа ажилчдыг хөөлөө гэв үү?

АН-ын зарим нөхөд ардчилсан иргэнчилсэн гэж өөрсдийгөө магтан гайхуулдаг ч улаан хувьсгалч Дорж мэт авирладаг билээ. Хамтралын бухыг мөргөсөн эсэргүү бух гээд улаан хувьсгалч Дорж учир эс ухах малыг цаазлан хороосноороо алдаршсан.
Жишээ нь, Монголын тариаланч олны хөдөлмөр зүтгэлээрээ ургуулж давлуулсан ургацын далайг Ардын намын эсэргүү будаа ногоо гээд нэг нүдээр үзэж чаддаггүй. Хужаа будаа руу л нүд нь хялайж долийж чаддаг, хахалгүй хоолойгоороо давуулж чаддаг гэлтэй. 1996 онд үнийг чөлөөлж, гаалийн татварыг тэглэн Монголын газар тариаланд үхлийн цохилт өгөн устгачихаад, гэнэт юу болов гэж сандрангуутаа Ногоон хувьсгал энээ тэрээ гэж шоудаж ногоортлоо архидаж, ногоон нус гоожуулснаас илүү гавиагүй паянтай.
Энэ оны эхээр, нэгэн улаан АН-чин нөхөр Дарханы элеватор дэлбэрлээ гэхийг дуулаад, үхтлээ баярлан хөхөрч, алга ташиж, муу Ардын намын будаа дэлбэрлээ болж болж, гялай гялай гэж байхыг нүдээр үзээд, энэ чинь галзуурч солиоров уу гэж гайхаж байсансан. Арай эд чинь өөрсдөө дэлбэлчихээгүй байгаа гэж алмайрч суусансан. Гэтэл энгийн үзэгдэл юм билээ.
Ер нь намын хүмүүс, намжсан хүмүүс чинь эгэл монголчууд биднээс тэс ондоо, нам-монголчууд гэх юм уу, нэг л монгол биш хүмүүс байдаг болчихсон. Галзуу солиотой л гэмээр.

Чингист хядуулсан татарууд амилан мандсаны нууц

Монголтой садан төрөл (монгол гэх гээгүй шүү) татар, якут, ногай, кумык зэрэг ард түмнүүд Орост амьдран суудаг билээ.
Татаруудыг тэрэгний булд чацуулаад Чингис хаан хядчихсан гэдэг. Тэгэхлээр, хаана ямар татар байх вэ? Тэрэгний булаас намхан хүүхдүүд эсвэл өлбөрч үхнэ, үрчлэгдлээ, боол боллоо гэхэд бусад овог аймгийнханд уусч алга болно биз дээ.
Гэтэл Оросын бүх түрэг угсаатан ястнууд татар гэх нэртэй байсан билээ л. Татарстаны эрдэмтэн судлаачид: “Чингис хаан тэрэгний бултай чацуулж үүрэг хариуцлага оноосон. Буруу булхайтай замаас салгаж, зөв мэргэнээр удирдан жолоодсон. Татаруудыг буюу дадалчуудыг толгойн анги цэрэг болгосон. Тэднийг ялалт байгуулахад түрэг нутаг, ардуудыг таслан өгч, шагнан суулгадаг байсан. Булгаруудыг мөн татаруудаар ноёлуулж, татар түмэн болгосон нь бид. Гэхдээ татарууд олон тооны түргүүдээс нь хэлийг нь авч ижилсэж байв. Түргүүд татаруудаас яс угсаа, баатар ёс, төрийн ухааныг нь авч, татар түмнүүд болж байсан” гэсэн байр суурьтай байдаг.

Гаазын алдагдлаас болж хоёр галт тэрэг дэлбэрсэн аюумшигт түүхээс...

Ухамсар дорой манайхан атом, хий рүү арвалзаад арзалзаад байх нь зөв үү?

Ахуйн хий (манайхан гааз гэж нэрлэж хэвшсэн) бол аюулын хий юм. Байгалийн нөөц баялгаар хомс орнууд гал хөсгүй суухгүйн тулд эрчим хүчний энэ аюумшигт эх үүсвэрийг хэрэглэх болжээ. Хийн осол гарахгүй байж болно, харин энергигүйгээр амьдарч болохгүй.
Монгол оронд ахуйн хий нэвтэрч байна, дагаад хэрэглэх заавар, хариуцлага нэвтэрсэнгүй. Хаа сайгүй л тэнэг мунагаа гайхуулсан, ангайсан алмайрсан, хэвийн бус улс олширч байна, их ч үхэж үрэгдэж, хохирч зовох юм.
-Яасан?
-Гааз дэлбэрсэн.
-Яагаад?
-Мэдэхгүй.
-Хэрэглэх зааврыг нь дагасан юм уу?
-Мэдэхгүй гээд л ангайгаад сууж байх. Ийм хүмүүст заан сургах гэвэл аягүй бол ална. Ийм л харанхуй, бурангуй нийгэм болж. Зарсан компани нь аргалж байгаад л хэдэн бор цаас салгахаас өөр юм бас мэдэхгүй. "Авсан хүн болгоныг дагаа явж байх юм уу!" гээд л үй түмэн үзэгчийн өмнөөс хуурай агсран омогдох. Ядаж худлаа ч гэсэн харамссан дүр үзүүлэх өчүүхэн төдий ухаан байхгүй.
Ахуйн хийн осол гарах тун амархан. Нээгээд орхисон л бол үхэл тарина. Энэ хорт хий хүний амь насыг хялбар хөнөөнө. Хий алдагдсан орчинд гал, оч гарах л юм бол өнгөрөө. Дэлбэрнэ, түймэр гарна.

60 өмнөд монгол хүн Монгол улсын иргэн болох хүсэлтээ Ерөнхийлөгчид хамтдаа өргөн барилаа

Монголчуудын дунд байгаа Цагаан хэрмийг нураах цаг болжээ!

Саяхан, “Олуулаа болох санаачилгыг дэлхийн монголчууд дэмжиж байна!” сэдэвт хэвлэлийн хурал болсон билээ. Энэ хурлыг өмнөд монголчууд (“Олуулаа” дугуйлангийнхан) зохион байгуулсан нь онцлог байлаа. Өмнө нь, Монгол улс-ӨМӨЗО-ны тал бүрийн харилцаа, хамтын ажиллагаатай холбоотой, БНХАУ-ын төрийн байр суурийг илэрхийлсэн хэвлэлийн хурлууд, Монгол улсад ӨМӨЗО-ны тоглолт, ажлаар ирсэн дуучин жүжигчнийг танилцуулах, сурталчлах хурлуудад өмнөд монголчууд оролцож байснаас бус, энэ удаагийнх шиг өмнөд монголчууд хөрш орны байр сууринаас хамаарахгүйгээр, монгол үндэстний асуудлыг чөлөөтэй хөндөн ярьж, дэвшүүлж байсан хурал Монгол улсад болж байсангүй шиг. Индрийн ширээний ард өмнөд монголчууд сууж ярьж байснаас гадна, сэтгүүлчдийн суудалд олон өмнөд монгол хүн сууж, талархан дэмжиж, алга нижигнүүлэн ташиж байлаа. Хурлын эрхэм оролцогчдын ярианаас толилуулъя.

Зүүн гар талаас А.Өлзийбаяр, Ч.Энхээ, О.Соёлт, Ч.Мөнхбаяр, А.Пунцаг, Х.Төгс

А.Пунцаг (Монголын ШУА-ийн Түүхийн хүрээлэнгийн Дундад зууны түүхийн салбарын эрхлэгч, доктор профессор, Монгол улсын иргэн):
-“Үрээгээ танихгүй баян, үрээ танихгүй өнөр бол”, “Хөнжил дүүрэн хүүхэд, хөндий дүүрэн малтай бол” гэж монголчууд хэлэлцэж, өнөр өтгөн байхыг, олуулаа байхыг эрхэмлэж ирсэн. Эзэн Чингис маань олон монгол овог аймгаа нэгтгэж, олуулаа болж байсан.
Монгол хятад үндэстнийг зааглан босгосон Цагаан хэрэм гэж буй. Гэтэл өнөөдөр монгол ахан дүүсийг хооронд нь хувааж зааглан босгосон Цагаан хэрэм бас буй болсон байна шүү. Бидний дунд, монгол үндэстний дундуур босгосон Цагаан хэрэм гэж байна. Берлиний хана нурж герман үндэстэн нэгдэж байсан. Түүн шиг, бид өөрсдийн дунд байгаа Цагаан хэрмийг нурааж байж олуулаа болно оо.

Сенкакуг Хятад авах эрхтэй гэвэл...

Саяхан БНХАУ-ын ЭСЯ-ны дэргэд “Өмнөд Монголд эрх чөлөө, Зүүн Азид энх тайван!” гэсэн нэртэй цуглаан болоход таван хүн л оролцсоны гурав нь л Монгол улсын иргэд байв. Харин мийкр, жийп, хөнгөн тэрэг гээд 4-5 машинтай 20 гаруй цагдаа ирж, элчин хавийн 100 метрийн радиустай газар хэрэн хөлхөж, самнан шинжиж байлаа. Иймэрхүү юм болно гэдгийг таамагласан зохион байгуулагчид хэлэлцэж тохиролцсоноо чанд нууцална гэсэн ч, мэдээлэл задарч, томоохон цуглаан болно хэмээн бэлтгэж зэхсэн нь энэ аж. Нийслэл дүүргийн цагдаагийн өндөр албан тушаалтнууд ч ирсэн байсан агаад тэдний ард элчингийн ажилтан хятад иргэн зогсож байнга зааж заавардаж байв. Элчингийн олон ажилтан гарч ирээд зогсчихсон, манай цагдаа нарыг шууд удирдаж байгаа янзтай, ийш тийшээ занган чиглүүлж, өөрсдөө ч эргүүл заншлаач хийн холхилдож байлаа.

ШУТИС-ийн хашаанд цугласан таван хүнийг тэндээс гаргахгүй санаатай, үүдэнд нь машинтай цагдаа нар ирж зогсож, хааж хорих гэсэн ч, оюутнуудын бужигнаанаас эвгүйцэв бололтой явсан. Хэрэв Хятадын элчин дээр очуулахгүй гэснээс үүдсэн толхилцоон гарвал, олон оюутны нүдэн дээр эвгүй юм болно гэж болгоомжлох шиг болсон.
Цагдаа нарын сиймхийгээр жагсагчид элчингийн өмнө ирэхэд олон цагдаагийн ажилтан бүчин авсны зарим нь буу зэвсэг агссан байв. Гурван хүн аппаратаар зураг авч, нэг нь бичлэг хийнэ. Шууд л жагсаалын толгойлогчийг “Та тэр үү?” гэж нэрээр нь хэлж, танин харьцахыг үзэхүл мэдээлэл сайтай нь илэрхий.

Оюутолгойн гэрээг сайжруулах асуудлыг унагасан гишүүдийн явдлуудаас

Оюутолгойн гэрээг өөрчилж, Монголын талын эзэмших хувийг 51 болгох гэсэн УИХ-ын 23 гишүүдийн бүлхэмийнхэн золтой л ялалт байгуулах дөхөж, нэг саналаар ялагдсан билээ. “Оюутолгой-51”-ийнхэн танхимд орж ирэхэд, өөрийнх нь талынхан олонхи байхыг үзээд үлэмж баяссан ажээ.Ингээд л түүхэн гавъяаг байгуулах нь гэж боджээ.Неоколоничлолд эхний цохилтыг өгөх нь гэж төсөөлжээ.
“Оюутолгой-51”-д ороогүй ч гэсэн, Ө.Энхтүвшин, Д.Дэмбэрэл, Д.Лүндээжанцан, Ё.Отгонбаяр, Су.Батболд, С.Оюун, Н.Батцэцэг, Ц.Дашдорж, О.Содбилэг, Л.Энх-Амгалан, Д.Ганбат нарын Оюутолгойн гэрээг өөрчлөхийн төлөө саналаа өгнө гэсэн 11 хүн ирсэн байсан бөгөөд тэд ч санасандаа хүрэв.
Гэтэл, өмнөх УИХ-ын “Оюутолгой-51”-ийн бүлхэмдэлд байсан, ам ангайх бүрдээ л Оюутолгойн гэрээ буруу гээд байдаг асан эдийн засгийн хөгжлийн сайд Н.Батбаяр өрөөндөө дотроосоо түгжиж нуугдаад саналаа өгөөгүй аж. Гэрээг өөрчлөхийн төлөө саналаа өгвөл ЗГ-ынхандаа поольдуулах гээд, өөрчлөхгүй гэж саналаа өгвөл урьдын бүлхэмдлийн нөхөддөө “алуулах” гээд аргаа бараад айж нуугдсан нь тэр.
“Оюутолгой-51”-ийн хэдэн авгай хүүхнүүд санал хураалтад ирээгүй юм. Бөгс бөөрнийхөө ажлыг хийж явсан биз, даагдахгүй бүдүүн бөгстэй авгайчууд хэмээн олон түмэн тэдэнд уурсаж буй.

Хүүхдүүдийн үгэнд хуртаж, хөгөө чирдэг ерөнхийлөгчдийн домог

Эртээ урьд цагт Шарай голын гурван хаан гэдэг шиг Шараа Монголын гурван ерөнхийлөгч гэж байжээ гээд л нэг их мундаг үлгэрч хүн үлгэр хүүрнэвэй.
-Монгол улсын ерөнхийлөгчид киноны сураг сонсохоороо ухаанаа алддаг сонин хүмүүс билээ. Энд элдвийг дуулдаг дэлдэн чихт миний бие гурван ерөнхийлөгчийн явдлыг ярьсу.
Нэгэнтээ үүнийг бичигч дээр нэг залуу ирсэн юм. Тэрбээр: “Та нарын зохион байгуулж байгаа тэмцээнд туслая. Спонсор олж өгнө. Ийм тийм мэдээлэл өг” гэхэд, бид үл итгэн, сэжигтэй санагдсан түүнтэй хамтран ажиллаагүй билээ. Тэр нөхөр манай тэмцээний нэрийг барьж, жаахан манаргасан бөгөөд, бүр нэг эмэгтэйг хуурч гэртээ аваачаад, хувцас хунарыг нь нууж явуулахгүй хорьж байсан байдаг. Мөн гэрт нь очоод явахгүй байсан хийгээд, арай гэж явахдаа хувцас хунарыг нь авч оджээ. Энэ мэт хачирхалтай зүйлс бишгүй дуулдсан.
Гэтэл тэр залуу энэ явдал бүтэхгүй болохоор динозаврын тухай уран сайхны кино хийнэ гээд Монгол улсын ерөнхийлөгчид ханджээ. Уг нь динозаврын тухай киног америкчууд л чадан ядан хийдэг, бусад нь хүчирдэггүй юм шүү дээ. Гэвч хэрэгтэй асуудалд бол уулздаг ч үгүй, зөвшөөрдөг ч үгүй ерөнхийлөгч хэмээх өндөр албан тушаалтан тэр залууд хүүхэд шиг хууртаад л, тухайн үеийн ханшаар бол их мөнгө болох 90 сая төгрөгийг олгуулсан. Залуу ч, ерөнхийлөгчийг хуурчихаж болж байгаа юм чинь мөнгийг яаж л бол яаж олж болох юм байна гэж бодон, их төлөв зугаалж цэнгэн уг мөнгийг үрэн таран хийжээ. Шоронд байхдаа оргож шуугиан тарьж байсан бол, одоо христийн сүмийн ажилтан болжээ. Энэ хүнийг манай үеийн баатар болгон, уран сайхны кино хүртэл хийсэн, бүтээлчид нь улсын баатар цолоор шагнуулах дөхсөн.

Арлаа авсан нь

1

Шилийн хотын цагдаагийн дарга Түн Түн Пин Пан өмнөө хөглөрсөн гэрэл зургуудыг ярвайн харна. Сүүлийн жилүүдэд хятад иргэд сав л хийвэл үймээн самуун гаргаж, цагдаа нарыг алалдах дайснаа мэт үзэн тэмцэлддэг болсон билээ. Улайран давшлах уулгамч олон, уранхай салбархай, цус нөж болсон хувцастай жагсагчид, зодуулж нүдүүлж шороотой хутгалдсан цагдаагийнхан, сүйдсэн хот, шатаалгасан машин, хүүр сэгүүд… Ээ бид яаж социализм байгуулна даа гэж хэнгэнэтэл санаа алдтал хошууч Пин Пан Түн Түн орж ирэв. Түн дарга:
-Чи одоо хаагуур яваад байгаа юм? Пин хошууч:
-Аа би 100-гаад үймээн самуун дараад ирлээ.
-За би чамд нэг даалгавар өгье.
-Бас нэг үймээн самуун дарах гэж үү?
-Үгүй ээ, энэ удаад чи үймээн самуун дэгдээх болно гэхэд Пин хошууч:
-Дарга аа би чинь хүн ардыг зодож нүдэхээс өөр юм мэдэхгүй шүү дээ гэж гайхав.
-Ху Жиньтаогийн тушаал! Битгий маяглаад бай.
-Өө Ху Жиньтаогийнх бол болноо, болно. Тэр хүнээс бол юу ч гарч байж мэднэ. Тэр нь тэгээд юу гэсэн тушаал байх юм?

Гардасил хортой гэдэг нь “2012 онд дэлхий сөнөнө” гэдэг шиг худал хуурмаг зүйл

Монголчуудад аюул учирлаа, №1 асуудал гардасил вакцин боллоо гэж амтай бүхэн шуугих болов. Эрүүл бус ээлжит хийрхэл хаврын түймэр шиг халтай болсоор удлаа. Монгол орон гардасилийн эсрэг гажуудалд хуйхлагдаж гүйцлээ.
Хамгийн гол нь, “гардасил үргүйдэлд хүргэдэг, ийнхүү Монголын хүн амын өсөлтийг бууруулах, өсөлтгүй болгож устгах үр дагаварт хүргэнэ” гэж түгшүүрийн харанга дэлдэж байна. Өсөлтийг бууруулах, өсөлтгүй болгож устгах ажлыг 24 жил абортоор, төрөх-эх нялхсын эмнэлгийн үйлчилгээг мөхөөлтөөр хэрэгжүүлж, 1-2 сая хүн амыг үгүй хийгээд байхад, үргэлжлүүлсээр байхад таг дуугүй, болох ёстой юм л болж байгаа юм шиг явдаг хүмүүс “өсөлтийг сааруулах гэлээ” гэж сүйд болоход гайхаш тасрах юм.
Хүн амын бууралтад орсон, өсгөх тал бүрийн бодлого баримталдаг ОХУ гардасилыг “нөхөн үржихүйг эрүүлжүүлж, хүн амын өсөлтийг сайжруулахад нэн сайн нөлөөтэй” гээд хамгийн ач холбогдолтой эм тарилгуудын тоонд оруулсан байх юм. Гардасилын эсрэг тэмцэгчид Монголын хүн амыг өсгөхийн төлөө байна уу, эсрэг байна уу. Монголын хүн амыг бууруулах, устгах 24 жилийн л бодлогыг үргэлжлүүлж явна уу.
100 улсад гардасилаар вакцинжуулалт хийсэн, 20 улсад гардасилийн өдөр гэж календарьтаа оруулсан байна. Оросод 11-р сарын 24-нийг гардасилд хамруулах өдөр болгожээ. Тэгэхэд анти-гардасилчууд энэ баримтыг шууд эсрэгээр нь гуйвуулж, 100 улсад хорьжээ гэж гүжирдэн явна. Нэг ч улсад хориглоогүй юм.

Парламентад зодолдох нь эр хүний явдал мөн үү?

1. Туркийн парламентад улс төрч Февзиг зэрлэгээр зодож алсан нь дайн өдөөх дөхсөн

Саявтар Украины парламентад том зодоон гарсан. Энэ нь орос хэлийг Украины бас нэг албан ёсны хэл болгоно, болгохгүй гэснээс үүдэлтэй юм.
Польшийн нэгэн хэсэг байсан Украиныг Хаант Орос эзлэн аваад, оросчлох бодлогынхоо дагуу олон албат иргэдээ тэнд суурьшуулсан. Нүүрс болон, бусад баялаг, Европын зах зээлд ойр байдал, хүн амын нөөцийг нь ашиглан аж үйлдвэрийг ихээр хөгжүүлсэн. Ингээд Зүүн Эргийн Украин хүчтэй оросчлогдсон юм.

 Туркийн парламентад гишүүн Февзиг бүлэглэн зодож алахын өмнө

Харийн колоничлолын бодлогоос болж, ийнхүү Зүүн, Баруун Украины ялгавар, зөрчил гарсан билээ. ОХУ-ы хүчтэй дэмжлэгийг хүлээдэг Зүүн Украины улс төрийн хүчнүүд орос хэлийг Украины бас нэг албан ёсны хэл болгох гэж зүтгүүлсээр ирлээ. Ингээд зодоон гарахад депутат Петрук хашлага давж унан толгойгоороо юм мөргөж, нүүр ам, энгэр заам нь нэл цус болсон аймшигтай амьтан болж хувирав. Украины нийгэм ч хиртхийв. Одоо бүр цуст зодоон хийдэг болох нь!

“Толгойгүй рада!”, “Бандитууд!” гэхчлэн ард олон нь жигшин зэмлэж байна. Рада гэж их хурал, бандит гэж дээрэмчин. Европын зөвлөл ч зэмлэн буруушаажээ.

Тарламент

наргиа

УИХ-ын чуулган.
З.Энхболд: Хүрэлсүх гишүүн Баярсайхан гишүүнийг зодсон тухай хуулийг хэлэлцье.
Ө.Энхтүвшин: Манай намын бүлгийг бүр хууль болгож дарлаж байна. Монголыг 37 оны дарангуйллын хар үүл нөмөрлөө.
З.Энхболд: Хууль хэлэлцсээр байгаад хэл маань хууль шиг бөөрөнхий болоод алдаад хэлчихлээ. Зүгээр ёс зүйн байдлыг нь хэлэлцье.
У.Хүрэлсүх: Яагаад манай намын Парламентын зодооны тухай хуулийн төслийг авч хээлцдэггүй юм, чи муу!
Су.Батболд: Зодолдох бол парламентын үндсэн үйл ажиллагаа байдаг. Тайваньд нармайг нь нээсэн, Украинд тархийг нь хагалсан, Туркэд бүр алсан энэ мэт бэлээхэн жишээнүүд байна!
З.Энхболд: Суу, Батболд!
Х.Баттулга: Хүрэлсүх ээ чи юугаа гайхуулаад байгаа юм. АН-ын хамгийн жижигхэн гишүүнийг яагаад зодоод байгаа юм.
Камерын өмнө тодроод...
З.Энхболд: Юун парламентын зодоон бэ? Тийм компьютерийн тоглоом гарчихсан юм уу?

Манай томчууд Тайваньд маш нууцаар айлчилжээ

Монголын нэг том удирдагч Ираныг дэмжинэ, дэмжихгүй гэж зэрэг мэдэгдэн, 
ухаан солиотон гэж дэлхийд алдаршив

Саяхан Монголын сайд, гишүүн баахан лийдэр лойдор хүмүүсийн том баг Тайвань улсад айлчилан цэнгэжээ. Чингэхдээ олон тооны туслах хүмүүсийг дагуулан авч явжээ. Нөгөөдүүл нь энэ асуудлын талаар Монгол улс руугаа мэдээлж, олон нийтэд дуулгах юм санаж явж. Гэтэл хэнд ч, юу ч хэлж болохгүй, БНХАУ мэдвэл аюул болно гэж хатуу анхааруулжээ.
Энэ мэдээлэл түгсэн байх юм бол ална ухааны юм хэлж сүрдүүлсэн юм байх. Гэтэл бараа бологсод ч тэр, өөрсдөө ч тэр хэзээний ар гэр, найз нөхөддөө Тайвань явна гэдгээ хэлсэн байжээ. Монгол руу мэдээлэх асуудал яригдахад л бүгд дохио авсан байна.
Ингээд би Тайвань яваагүй шүү гэж залруулах, өөр тийшээ явсан гэж баахан утга учиргүй худлаа юм хэлэх хөгийн ажил гарчээ. Тэгэхлээр нь хүмүүс харин үнэхээр л Тайвань явчихаж дээ л гэж бодсон байна.
БНХАУ-ын зүгээс, үнэнч боол нь болох манай дарга нарт Тайваньтай харилцахыг хатуу цаазлан хориглодог. Гэтэл тэнэг дарга нар эд мөнгө, зугаа цэнгэлд шунаад, ингэж хулгайгаар явдаг, харьцдаг аж. Тайваньтай харьцсанаар зоос олж болдог бөгөөд, жишээ нь Тайваний цөмийн хаягдал булах асуудал байж байна.

Төрийн эргэлт хийх гэсэн асуудлыг тас нууцалж байна

Тэр хүмүүсийг баатрууд гэж үзэх явдал гарч буй 

үлгэр

Нэгэн их мундаг “үлгэр тууль хайлдаг”, ихийг мэдэгч хүн надтай уулзаж, дараахь үлгэрийг хүүрнэвэй:
-Эртээ урьдын цагт нэгэн улс байжээ. Одоо ч байна л даа.
Тэр улсын засаг төр нь харгис хэрцгий, ард олноо устган сөнөөх л үйл зүйл хийнэ. Харийн эрх баригчдын юу тушаасныг 1000 дахин давуулан биелүүлж, өөрсдөө ч 1000 дахин олон зүйлийг санаж сэдэн хэрэгжүүлж, улс түмнээ мөхөөж байдаг.
Үүнд тус улсын хүн ард их л өширхөн хорсоно. Төрийн эргэлт хийх юмсан, алах юмсан, буудах юмсан гэсэн үг яриа амны уншлага болчихсон. Нэгэнтээ эсэргүүцэн бостол, цус урсган дарж харгислан хэлмэгдүүлсэн. Тэгэхэд гар хоосон босч, галдан шатааж, чулуу нүүлгэж, зодолдсон юмсанж.
Гэтэл одоо болохоор зэвсэглэн босох гээд, нууц үйл ажиллагаа явуулах болсон юмсанж. Хэсэг залуус кино хийж байгаа дүрээр Төрийн Ордон руу дайрч ороод, буудахыг нь буудаж, зодохыг нь зодож, дэглэмийг унагаж, төрийн эргэлт хийхийг төлөвлөж, цаасан дээр буулгажээ. Офицер, чанга нудрагатай залуусыг цуглуулж, судалгаа хийж, залууст зэвсэгтэй зэвсэггүй тулааныг зааж сургаж байв. Үүнийгээ кино жүжигчин бэлдэж байгаа юм гэж нэрийднэ. Хөдөө орон нутгаас сэтгэл бузардаагүй, элдэв хэлхээ холбоо, сүлбээ байхгүй залуусыг авчирч элсүүлж байсан гэх. Зэр зэвсэг цуглуулах санаатай асууж сурж байж. Мөн “хааны ордны” зохион байгуулалт, хамгаалалтынх нь байршил, үйл ажиллагааг судалж байжээ. Дайрч ороод л, хамгаалалтын үндсэн хүч ирээгүй байхад баахан ноёд түшмэдийг олзолж барьцаалж аваад, асуудлаа лавшруулан гүнзгийрүүлж буулт хийлгэж, ард олныг ч босохыг уриалан амжилтанд хүрэх байсан юм байх.

Олуулаа болох санаачилгыг Иргэний танхимаар хэлэлцүүлье

Монгол улсын ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн Олуулаа болох санаачилгыг дэмжиж санал нэгдсэн нөхөд бид “Олуулаа” гэдэг дугуйлан байгуулаад ажиллаж байна. Манай дугуйлангийн гишүүд бол гол төлөв Монгол улсад ажиллаж амьдарч байгаа өмнөд монголчууд юм. Цаашдаа дэлхийн бусад монголчуудыг ч дугуйлангийнхаа үйл ажиллагаанд оролцуулахаар төлөвлөж байгаа. “Олуулаа” дугуйлангийн зорилго бол ерөнхийлөгчийн санаачилгыг тал бүрээр дэмжиж, Монгол улсад ажиллаж амьдрах хүсэлтэй дэлхийн монголчуудыг хүслээ биелүүлэхэд нь тус дөхөм үзүүлэх. Бид “Олуулаа болох санаачилгад нэмэрлэх санал”-аа боловсруулж, олон нийтэд танилцуулсан. Мөн ерөнхийлөгчид оны эхээр Талархлаа хүргүүлсэн.

Мөн манай дугуйлангийнхан Монгол улсын иргэн болох, оршин суух эрх авах хүсэлтэй 60 орчим хүний гарын үсгийг цуглуулж, “Хамтын хүсэлт” гаргууллаа. “Санал”, “Хамтын хүсэлт” зэргээ хамтад нь ерөнхийлөгчид өргөн барихаар хүсэлтээ тавьсан, хариу хүлээж байна.
Олуулаа болох санаачилгыг Иргэний танхимаар хэлэлцүүлж өгөхийг ерөнхийлөгчөөс хүсч байна. Санаачилга гарснаар нийгэмд эерэг сөрөг янз бүрийн зүйлс ажиглагдаж байна. Угсаа нэгтнээ Монгол улсад ирж ажиллаж амьдрах илүү чөлөөтэй боломжоор хангах нь зүйтэй гэж ард түмний олонх нь үзэж дэмжиж байна. Улс болгонд тийм боломжийг хилийн чанадын яс үндэс нэгтнүүддээ гаргаж өгсөн байдаг. Монгол улсад харин ийм бодлого байхгүй байсан учир манай зарим иргэд болгоомжлох, дургүйцэх байдал гардаг. Улс төрийн зорилгоор Олуулаа болох санаачилгыг муучлан давших явдал ч бий. Тиймээс асуудлыг зөвөөр таниулъя, хамтдаа хэлэлцье, ойлголцъё. Бүгдээрээ хэлэлцвэл буруугүй гэдэг.

Дарга нар тамирчдаа хожигдуулах бизнес хийдэг үү?

Хэдэн алт, 10 гаруй медаль Лондонгоос авч болох байв

Боксчин У.Мөнх-Эрдэнэ маань медалиа алдах дөхжээ. Бүсэлхээс доогуур цохисон гэж Английн тал заргалдаад, заргаа авах дөхжээ. Энэ асуудалд оролцох ёстой манай олимпийн дарга нар тоглолт дуусангуут л яараад гараад явчихсан. Ер нь дандаа тэгдэг гэнэ. Тэдэнд манай тамирчид медаль авна уу, алдна уу падлийгүй. Гэр бүл, хамсаатнуудтайгаа цэнгэж л байвал болоо. Ёстой сохор азаар англичууд заргаа авч чадаагүй байна.
Монголын олон тамирчин саяын олимпод булхайдуулж, медаль болон медалийн өнгөө алдсан. Хэрэв 30 минут суугаад гомдол бичээд өгчихсөн бол зарим нэгд нь амжилт олох үндэс байсан гэнэ. Манайхан л шүүгчдийн шийдвэрийг өөрчилж болдоггүй гэдгээс бус, медалийн хувь заяа гомдлын дагуу бишгүй өөрчлөгддөг юм шүү. Гэтэл манай дарга нар гэдсээ илж тоглолт үзчихээд л, гэдэс нь эвгүйрхсэн мэт гараад арилдаг гэнэ. Юун тамирчдынхаа төлөө заргалдах байтугай, элдэв асуудал гарах вий гээд зугтан оддог аж.
Олимпийн хорооныхон аль дивангалбаас, улсын, олимпийн, спонсоруудын мөнгөөр гэр бүлээрээ зугаалж цэнгэдэг агаад, үүнээс болж чухал хүмүүс, шүүгч дасгалжуулагч нар явж чаддаггүй. Лондонгийн олимпод боксын шүүгч, ажилтнууд маань Эксель ордонд орох гэхэд, танай дарга нар нэрийг чинь идэвхжүүлээгүй байна, и-мэйл явуулаад идэвхжүүлбэл оруулна гэж байжээ. Гэвч дарга нар идэвхжүүлээгүй аж. Хорлон сүйтгэл гэх үү, юу гэх вэ.
Тухайн улсын шүүгч байх нь булхайдуулахгүй байх нэг баталгаа билээ. Гэтэл Баясгалан шүүгчийг ийнхүү оруулаагүй аж. Өөрийнхөө тамирчныг хожигдуулж бизнес хийдэг юм биш байгаа даа. Баясгалан шүүгч байсан бол Төгсцогт булхайдуулалгүй гарцаагүй алт авах байсан гэж яригдаж байна.

Гана улс Баду Бонсу хааныхаа толгойг Голланд улсаас нэхэж шаардсаар буцааж авлаа

Монгол улс яагаад ноён хутагт Дамбийжанцан баатрынхаа толгойг 
ОХУ-аас авахгүй байна вэ?

Саяхан Гана улсад чухал тэмдэглэлт үйл явдал боллоо. Баду Бонсу гэдэг хааныхаа толгойг Голланд улсаас буцааж авлаа.
Голланд улс Европдоо жижигд орох хэдий ч, колонийн том гүрэн юм. Африк дахь колоничлогчид нь Алтан Эрэг гэж нэрлэгдэж асан, одоогийн Гана улсын нутаг дэвсгэрт дураар дургиж, балмад зэрлэг авирлаж явахдаа тэр үеийн Африкийн хүчирхэг, соёлтой улс Ашантийн хаан Баду Бонсуг алж хороон, толгойг нь авч явжээ.
Түүнийгээ Лейден хотын анатомийн музейд шилтэй уусмалд хийн хадгалж, үзмэр болгосон байна. 1838 онд амь насаа алдсан хааныхаа толгойг эргүүлэн авч, хүндэтгэл дээдэтгэлтэйгээр оршуулна гэх ганачууд он удаан жилийн турш хүсэлт шаардлага тавьж иржээ. Янз бүрийн аян шалтаг хэлж, Голландын тал өдий хүрсэн байна.
Цаг үе өөрчлөгдөж, колоничлол, расизм, империализм улам ихээр буруутгагдах болсон өнөөдөр харин Голланд улс хааны толгойг буцааж өгөх шийдвэр гарган хэрэгжүүлжээ. Ганачууд түүхт хааныхаа толгойг баяр наадам, эмгэнэл харуусал хослуулан хүлээж авчээ.
Хоцрогдсон бүдүүлэг гэгддэг африкчууд ийнхүү тэргүүний, эрүүл ухаантай, хүмүүнлиг үзэл гарган, Баду Бонсу хааныхаа тэргүүнийг эх орондоо залж байхад, үсрэнгүй хөгжиж байна гэх Монгол улсын бид юу бодож санаж явна вэ?

Н.Энхбаярыг гэрийн хорионд оруулж магадгүй болов

Албан тушаалтан яллагдвал гэрээр хорих, өндөр тушаалын ажил хийлгэж 
хохирлыг барагдуулгах хууль санаачилж байна

Эба дарга нь нарсанд, Эбэ дарга нь наранд ухаан алдаж унаад Монгол орон маань хоёр Э-гээсээ, ижий ааваасаа салж өнчирч балрах гээд байгаа билээ.
Дур нь хүрвэл, дургүй хүрсэн хүнээ ямар ч нотолгоогүйгээр яаж ч болдог дэглэм тогтжээ гэдгийг харлаа, цадлаа. Н.Энхбаярын цус хүссэн маньяк түмэн ханалаа, галзуу нь түр дарагдаж тавирлаа, соёо нь жижгэрлээ, сайхан вампирдлаа.
Чингээд нэг харсан чинь бүгдээрээ зүтгэж байж ямар ад тамын эрэмдэг нийгэм, буг чөтгөрийн орон бүтээснээ ойлголоо. Хэнийг ч маргааш яаж ч тамлаж болно. Халдашгүй эрхт гишүүдийг хэвт, гараа шилэндээ ав гээд байхаар нь Шинээ гишүүн салаавч гаргачихсан. Гэтэл үүнийг, “нийгмийн хэв журам сахиулагчдын өмнөөс хүч хэрэглэн эсэргүүцсэн буюу хүч хэрэглэхийг завдсан” гээд, зэвсэгт дээрэмчин өөдөөс буудалцсантай адилаар томъёолж, шалгаж байна. Г.Бадамрагчаа найруулагч Галдан бошготын тухай кино хийх гэсэн, Н.Энхбаяраас санхүүжилт хүссэн, эх оронч залуусын ТББ байгуулах гэж хэлэлцэн санаа оноогоо гурван хуудсанд буулгаж бичсэн гээд “Төрийн эрхийг хууль бусаар авах гэсэн” гэх маш хүнд хэрэгт унасан, иргэний дайн өдөөсөнтэй дүйцэгдсэн. Г.Бадамрагчаа Цэнгэл гэх өвөр монгол хүн хүнээс мөн тусламж, хамтын ажиллагаа хүсэж. Тэгвэл Г.Бадамрагчааг нь суллачихаад, Цэнгэлийг “Г.Бадамрагчаагийн хэрэг”-ийг гол үйлдсэн хүн хэмээн 4-5 сар үргэлжлүүлэн хорьсоор байна.

Бат-Үүл баатарчууд баабарчууд замын асуудлыг шийдвэрлэж чадах уу?

Нийслэлийн автомашин 10 дахин нэмэгдэж, дарга нарын ухаан 10 дахин багасна

Ажлаа асар их популизмаар эхлүүлсэн Бат-Үүл баатарчууд, баабарчуудын “нийслэлийн их шинэчлэл” сүржин эхэлж, даржин үргэлжилж байна.
Юуны өмнө замын асуудлыг шийдвэрлэнэ гэсэн. Яаж шийдвэрлэх гэж байна вэ?
Бороо орохыг Богд гэгээн адил далдаас харж мэдээд өмнөх жилээс 2.5 дахин их буюу 70 тэрбумын данагар төсөв босгосон. Түүгээрээ борооноос болж цоорсон нүхнүүдийг бөглөхөд л яг таарч байгаа гэнэ. Тэгэхлээр зам маань гоё сайхан болж төдийлөн чадахгүй сэнж.
Япончууд 10 жилийн өмнө Нарны замыг барьсан нь ямар ч засвар хийгдэлгүйгээр, цаашид ч хийгдэхгүйгээр гөлийж толийгоод л байж байна. Ийм чанартай зам барих мөнгө авдаг ч сайдаасаа ажилчнаа хүртэл идэж уудаг тул, Хятадын хамгийн муу хувийн мануфактурын, хог шороо, баас хаягдлыг битум, асфальттай хольсон замын материалыг авчирч, хотын захын хайрга элстэй хэтэртэл хольж байгаад түрхэж, зам барьсан нэр хэмээж, даруй эвдрээсэй гэж Ганданд ном уншуулдаг. Ирэх жил ахиж мөнгө идэх гэж тэр. Японы Нарны зам шиг зам барина гэж зорилт тавихгүй л бол ямар ч баатарчууд баабарчууд юу ч бариад гай л болохоос, зай болохгүй.